Cây bút với các nhà báo luôn là vũ khí sắc bén. Bây giờ có nhiều phương tiện hiện đại để tác nghiệp nhưng hình ảnh cây bút luôn là một biểu tượng công cụ thân thiết gắn bó với người làm báo từ xưa tới nay. Nhà báo lớn Trường Chinh với bút danh Sóng Hồng đã viết: “Lấy cán bút làm đòn xoay chế độ - Mỗi vần thơ bom đạn phá cường quyền”. Và tôi khi nghĩ về cây bút thì lại thích hình ảnh “Ngọn bút” - Ngọn bút vút lên như ngọn cây là phần nhạy cảm nhất trực tiếp chống chọi với phong ba bão tố, vút lên thẳng thắn cương trực dẻo dai như một Ăngten radar thu nhận mọi tín hiệu để lọc sóng để cho ra đời các tác phẩm báo chí mang hơi thở đời sống nóng hổi thể hiện cái tâm, cái tầm của mình.

Cố nhà báo Hữu Thọ một cây bút xuất sắc, một người giữ nhiều trọng trách quan trọng trong sự nghiệp báo chí đã có câu nói nổi tiếng xem như là phương châm hành động là kim chỉ nam thiết thực: “Mắt sáng - Lòng trong - Bút sắc” nêu rõ người làm báo không chỉ giỏi về chuyên môn về nghiệp vụ mà phải thấm nhuần đạo đức nghề nghiệp, giữ vững bản lĩnh trước những cám dỗ đời thường để sáng tạo những tác phẩm báo chí đúng tôn chỉ mục đích và lợi ích quốc gia dân tộc. Mỗi loại báo chí có những đặc trưng riêng đòi hỏi nhà báo có những kỹ năng nghiệp vụ khác nhau. Song tất cả đều hướng mục đích chung là cung cấp thông tin cho bạn đọc, định hướng dư luận xã hội, mang đến cho đọc giả cái nhìn toàn diện và đúng đắn. “Mắt sáng” được xem như là tiêu chí đầu tiên trong hoạt động nghề nghiệp của nhà báo, tiêu chí này đòi hỏi nhà báo phải có trí tuệ, có nhãn quan chính trị có cái nhìn tinh anh, sớm phát hiện ra vấn đề để dấn thân lăn lội với nghề. “Lòng trong” của người cầm bút chính là cái tâm trong sáng không coi nghề báo là nơi làm giàu nhất là trong cơ chế thị trường hiện nay đồng tiền và cái  “danh hão” có sức cảm dỗ rất lớn. “Bút sắc” chính là năng lực sáng tạo báo chí của mỗi người. “Bút sắc” thì tác phẩm báo chí mới hay hấp dẫn thu hút được quan tâm của độc giả. “Bút sắc” chính là vũ khí đắc lực để nhà báo đấu tranh chống lại cái xấu và lan tỏa những cái tốt đẹp trong xã hội. Đằng sau mỗi tác phẩm báo chí là số phận một con người, một gia đình, một cộng đồng tác động đến xã hội vì thế tính nhân văn và tính chiến đấu luôn đi song hành với nhau. Nhà báo cũng trải qua cuộc chiến như từng đi qua chiến tranh đối diện với cái chết. Trong bài thơ “Nghề báo” của  nhà báo Trịnh Thanh Hằng viết tặng một đồng nghiệp hy sinh khi đang tác nghiệp bị nước lũ cuốn đi: “Giữa bao giông hay bên dòng nước xiết - Phóng sự này con chân thật ghi nhanh - Có ngờ đâu trận lũ quét tan tành - Đã mãi mãi cuốn con vào dòng chảy”. Hành trang của nhà báo có một tấm áo chuyên dụng đặc biệt có nhiều túi để đựng các dụng cụ tác nghiệp thuận tiện. Và tôi ví đó như một tấm áo phao cứu sinh, cứu hộ chắn những viên đạn bọc đường. Tấm áo như một chứng chỉ tạo ra lá chắn niềm tin vững chắc. Dân tộc ta rất coi trọng nghề giáo và nghề báo vì thế gọi là nhà báo, nhà giáo như câu thơ của Nguyễn Đình Chiểu: “Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm - Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà”.

Bác Hồ với các phóng viên báo chí. Ảnh: hochiminh.vn

Bác Hồ kính yêu là một nhà báo vĩ đại viết hàng ngàn bài báo và hàng chục bút danh, phong cách làm báo của của Người là viết ngắn gọn, dễ hiểu có tính chiến đấu thuyết phục cao. Bác kết hợp hài hòa giữa “Lòng trong và bút sắc”. Đã 101 năm trôi qua kể từ khi Bác Hồ sáng lập tờ báo “Thanh niên” đội ngũ nhà báo càng được củng cố trang bị nhiều phương tiện làm việc hiện đại, tác nghiệp trên khắp mọi miền đất nước từ biên cương hẻo lánh đến hải đảo xa xôi. “Ngọn bút” luôn vươn cao hút những sinh khí đất trời được nuôi dưỡng từ bộ rễ vững chắc cắm sâu vào lòng đất mẹ, mang hơi thở diệp lục của cuộc sống. Bởi nói như  nhà thơ - nhà báo Nguyễn Sĩ Đại: “Việc của mình là xanh”, xanh non hy vọng, xanh thắm tình đời và xanh tươi muôn đời với vẻ đẹp lý tưởng cách mạng xứng đáng với lời nhận xét của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Cán bộ báo chí cũng là chiến sĩ cách mạng, cây bút trang giấy là vũ khí sắc bén của họ”.

  Hà Tĩnh, ngày 17 tháng 6 năm 2026

N.N.P