06-02-2017 - 03:53

Một mất mát không dễ bù đắp của văn hóa, văn nghệ Hà Tĩnh

Do tuổi cao, bệnh nặng, Nhà nghiên cứu Văn hóa, Văn nghệ dân gian Thái Kim Đỉnh đã qua đời vào lúc 2 giờ 15 phút ngày 4 tháng 2 năm 2017, tức là ngày mồng 8 tháng Giêng năm Đinh Dậu, tại Phường Bắc Hà, thành phố Hà Tĩnh,hưởng thọ 92 tuổi. .

Kể từ chiều ngày 04/2 cho đến chiều 05/02, các đồng chí lãnh đạo tỉnh, thành phố, các huyện, thị, các cơ quan ban ngành, đoàn thể cấp tỉnh, những người ruột thịt cùng đồng chí, bạn bè đồng nghiệp, bà con cô bác gần xa đã tới viếng thăm, chia buồn cùng gia đình và tiễn đưa ông về nơi an nghỉ cuối cùng tại Nghĩa trang Mụ Nồi, phường Văn Yên thành phố Hà Tĩnh.

Ông Thái Kim Đỉnh sinh ngày 20-10- 1926 tại làng Tường Xá, xã Đức Châu, huyện Đức Thọ trong một gia đình nhà nho thanh bần. Năm 1946, khi vừa tròn 20 tuổi, ông đã được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam, làm Bí thư Thanh niên cứu quốc, tham gia Ủy ban khởi nghĩa, Ủỷ ban kháng chiến xã. Năm 1947, làm cán bộ Tuyên truyền Kháng chiến huyện Đức Thọ. Năm 1948, là nhân viên Ban liên lạc Bắc Trung bộ, nhân viên Sở Bưu điện Liên khu 4. Năm 1948 - 1949 ông làm Thường vụ Công đoàn, Trưởng Ban cán sự Công đoàn và Thanh niên huyện Đức Thọ. Những năm 1951- 1952, là cán bộ Liên hiệp Công đoàn Liên Khu 4, Liên hiệp Công đoàn Hà Tĩnh. Năm 1953- 1956 làm cán bộ Tuyên huấn Ban Chính trị Hội đồng cung cấp Mặt trận Trung Lào, cán bộ Ty tuyên truyền Hà Tĩnh. Từ năm 1956 đến năm 1969 là cán bộ sau đó là Trưởng phòng Văn nghệ, Ty Văn hóa Hà Tĩnh. Năm 1969 đến năm 1975, ông là Phó Hội trưởng Hội Văn nghệ Hà Tĩnh, Hội viên Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam giữ chức Trưởng tiểu ban Văn nghệ dân gian Hà Tĩnh, ủy viên Đảng Đoàn văn nghệ Hà Tĩnh. Từ năm 1976 cho đến ngày nghỉ hưu năm 1987, ông là Phó Chủ tịch Hội văn nghệ Nghệ Tĩnh.

     Từ năm 1970 cho đến sau này, ông liên tục có các công trình, tác phẩm Nghiên cứu văn hóa, văn nghệ dân gian, địa chí, lịch sử, dịch thuật, văn học…Bắt đầu từ tập Truyện dân gian: Cá gáy hóa rồng in năm 1972 đến Bốn thi sỹ trong phong trào Thơ mới, in năm 2015, ông đã cho ra mắt bạn đọc 90 tác phẩm in riêng, chủ biên, in chung, soạn chung và 14 tác phẩm chép tay hoặc đánh máy vi tính chưa có điều kiện xuất bản. Tác phẩm của ông thuộc nhiều loại hình, có thể kể tên một số tác phẩm chính như: Cỏ mật nhịp cầu (Thơ), 2 tập Truyện dân gian Nghệ Tĩnh, Năm thế kỷ Văn Nôm người Nghệ, Tác gia Hán -Nôm Nghệ Tĩnh, Làng cổ Hà Tĩnh (2 tập), Từ điển Tiếng nghệ (In chung với Trần Hữu Thung), Các nhà khoa bảng Hà Tĩnh; Tân thanh quảng tập (Truyện Kiều- Phiên âm từ bản Nôm); Lễ hội dân gian Hà Tĩnh; Hà Tĩnh - Đất văn vật Hồng Lam; Soạn chung địa chí các huyện: Kỳ Anh, Đức Thọ, Can Lộc, Thạch Hà, Hương Sơn.
     Ghi nhận những đóng góp của ông cho nền văn hóa Hà Tĩnh nói riêng và văn hóa dân tộc nói chung, năm 2015, Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Hà Tĩnh quyết định xuất bản Tuyển tập Thái Kim Đỉnh gồm 7 tập. Cho đến nay đã xuất bản 3 tập: Văn hóa dân gian Nghệ Tĩnh, Thơ văn quanh Truyện Kiều, Năm thế kỷ Văn Nôm người Nghệ với hơn 2.200 trang.
     Tác phẩm của ông đã nhận nhiều giải thưởng Trung ương và địa phương. Tiêu biểu như: Giải B của Ủy ban liên hiệp các Hội VHNT Việt Nam cho Từ điển tiếng Nghệ; giải C cho Làng cổ Hà Tĩnh; Giải thưởng và tặng thưởng của Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam, trong đó có 2 giải Nhì cho hai tập đầu bộ Kho tàng Truyện cổ tích Nghệ Tĩnh và Địa chí Huyện Đức Thọ. 1 giải A, 2 giải B, 1 giải khuyến khích Giải thưởng VHNT Nguyễn Du của UBND tỉnh Hà Tĩnh…
    Suốt cuộc đời lao động không mệt mỏi, nhà nghiên cứu văn hóa, văn nghệ dân gian Thái Kim Đỉnh đã có nhiều đóng góp cho quê hương, đất nước trên nhiều lĩnh vực. Ông vinh dự được Đảng và Nhà nước tặng thưởng nhiều phần thưởng cao qúy: Huy chương kháng chiến chống Pháp hạng Nhất, Huân chương kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất, nhiều Huy chương, Kỷ niệm chương, Bằng khen, Giấy khen và nhiều phần thưởng cao quý khác.
      Suốt 92 năm tuổi đời, 71 năm tuổi Đảng, Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh đã thủy chung, phấn đấu không mệt mỏi cho lý tưởng cao đẹp mà đời ông đã chọn. Ông từ giã cõi đời sau những nỗ lực hết lòng cứu chữa, chăm sóc, động viên của các thầy thuốc, gia đình, bạn bè, đồng nghiệp. Tập sách cuối cùng ông để lại là Chùa Hà Tĩnh, khảo tả, bình giá 223 ngôi chùa, cái còn, cái mất trên đất Hà Tĩnh, Tập Bút ký tư liệu về Huyện Lộc Hà đang còn dở dang. Và bài thơ ông đề từ Thơ viết ngày 01-01-2017 với những con chữ run run trên trang giấy úa vàng như một linh cảm về cuộc chia tay vĩnh viễn cõi trần gian mà vẫn toát lên một cốt cách thanh cao, ung dung, tự tại:
    Bài nhài bệnh quấy, ngơ không biết
   Rối rắm đời hành giả chẳng hay
   Trăm tuổi- trăm năm còn chín nữa
   Thênh thang tháng tháng lại ngày ngày.

Trong điếu văn đọc tại Lễ truy điệu, Nhà văn Phan Trung Hiếu, Chủ tịch Hội liên hiệp VHNT Hà Tĩnh đã khẳng định” Sự ra đi của Nhà nghiên cứu văn hóa, văn nghệ Thái Kim Đỉnh để lại một khoảng trống to lớn không dễ gì bù đắp của văn hóa văn nghệ tỉnh nhà, đặc biệt là trong lĩnh vực nghiên cứu văn nghệ dân gian”.

Bảo Phan - Trần Đức

. . . . .