Tạp chí Hồng Lĩnh Số 233 + 234 - Tết Bính Ngọ 2026 trân trọng giới thiệu bài viết “Thạch Lạc hôm nay - từ trầm tích văn hóa đến nhịp sống mới” của đồng chí Nguyễn Thị Ái Liên - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Thạch Lạc

Đồng chí Nguyễn Thị Ái Liên
Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Thạch Lạc
Giữa dải đất ven biển Bắc Trung Bộ nhiều nắng gió, Thạch Lạc hiện lên như một miền quê bình yên nhưng giàu nội lực, nơi hội tụ hài hòa giữa thiên nhiên, lịch sử, văn hóa và khát vọng vươn lên. Phía Đông là biển xanh, cát trắng gắn với truyền thống khai thác, đánh bắt thủy hải sản; nơi cửa ngõ vào xã là dòng sông Rào Cái lặng lẽ bồi đắp phù sa, nâng niu đời sống cư dân qua bao thế hệ. Trên mảnh đất này còn lưu dấu các di chỉ khảo cổ học của người Việt cổ, tiêu biểu là hệ thống cồn sò, tạo nên chiều sâu trầm tích văn hóa - lịch sử hàng nghìn năm. Song hành cùng những dấu tích cư trú cổ xưa, các lớp văn hóa dân gian của làng biển, làng sông và làng nông nghiệp vẫn âm thầm tồn tại, bền bỉ qua thời gian.
Trên cơ sở sắp xếp toàn bộ địa giới hành chính của ba xã Thạch Lạc, Thạch Thắng và Tượng Sơn (cũ), một đơn vị hành chính mới được hình thành, hội tụ chung tầm nhìn và định hướng phát triển trong không gian rộng mở, kết nối bởi tuyến Tỉnh lộ 27. Dù mỗi địa phương mang những nét văn hóa, phong tục và điều kiện riêng, song bằng ý chí, nghị lực và tinh thần phấn đấu không mệt mỏi, các địa phương đã tạo dựng diện mạo nông thôn mới ngày càng khang trang, khởi sắc, với hạ tầng giao thông đồng bộ, vườn hộ, khu dân cư chỉnh trang và các hình thức tổ chức sản xuất hiệu quả. Đây chính là nền tảng quan trọng để sau sắp xếp đơn vị hành chính, bộ máy mới tiếp tục vận hành thông suốt, phát huy nội lực, tạo đà và tâm thế cho Thạch Lạc hôm nay chuyển mình mạnh mẽ, kiến tạo nhịp sống mới trên nền tảng những giá trị truyền thống bền vững.
Việc sắp xếp, hợp nhất các đơn vị hành chính đã mở ra cho Thạch Lạc một không gian phát triển rộng lớn hơn, đa dạng hơn về điều kiện tự nhiên, dân cư và sinh kế. Xã Thạch Lạc mới được thành lập trên cơ sở hợp nhất toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của ba xã Thạch Lạc, Thạch Thắng và Tượng Sơn, có diện tích hơn 27 km², dân số gần 18 nghìn người. Địa bàn có không gian đa dạng, trải dài từ vùng ven biển, bãi ngang đến khu vực đồng bằng phía đất liền, với hệ thống sông Hoàng Hà, sông Hữu Phủ và mạng lưới kênh mương nội đồng đan xen. “Trong có đồng, ngoài có biển” không chỉ là cách nói giàu hình ảnh, mà đã trở thành lợi thế phát triển đặc thù của địa phương trong bối cảnh mới.
Sau sáp nhập, Thạch Lạc không chỉ đứng trước yêu cầu tổ chức lại không gian sản xuất và đời sống, phát huy, khơi dậy những nét tương đồng về phong tục, tập quán, văn hoá nhằm tạo động lực cho phát triển; mà quan trọng hơn là yêu cầu xây dựng Đảng và hệ thống chính trị vững mạnh, thống nhất, thông suốt, đủ năng lực lãnh đạo toàn diện trên địa bàn rộng, dân cư đông và đa dạng. Sự chủ động, quyết liệt trong công tác xây dựng Đảng ngay từ những ngày đầu vận hành xã mới đã tạo nền tảng quan trọng để Thạch Lạc nhanh chóng ổn định tổ chức, củng cố niềm tin của Nhân dân, thống nhất nhận thức trong đánh giá tổng thể, toàn diện bức tranh phát triển của địa phương, từ đó đề ra bước đi và giải pháp phù hợp nhằm duy trì nhịp phát triển liên tục.
Đại hội Đại biểu Đảng bộ xã Thạch Lạc lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã đánh giá lại giai đoạn 2020 - 2025 của các địa phương trước sáp nhập, 33/39 chỉ tiêu chủ yếu đã hoàn thành và vượt kế hoạch. Giá trị sản xuất trên đơn vị diện tích đạt trên 100 triệu đồng/ha; nhiều vùng sản xuất tập trung hình thành theo hướng hàng hóa, chất lượng cao. Diện tích nuôi trồng thủy sản hằng năm ổn định trên 200 ha; sản lượng khai thác hải sản đạt khoảng 1.550 tấn/năm. Trong 5 năm, tổng nguồn lực huy động cho xây dựng nông thôn mới và phát triển hạ tầng đạt trên 460 tỷ đồng, với hàng chục công trình giao thông, thủy lợi, trường học, nhà văn hóa được đầu tư đồng bộ. Những con số ấy không chỉ phản ánh kết quả phát triển kinh tế - xã hội, mà còn cho thấy năng lực lãnh đạo, điều hành của cấp ủy, chính quyền và sự đồng thuận cao trong Nhân dân - yếu tố đặc biệt quan trọng khi bước vào giai đoạn sau sáp nhập.

Một góc trung tâm xã Thạch Lạc. Ảnh: Tư Liệu
Trong không gian xã mới, sản xuất nông nghiệp tiếp tục được xác định là trụ đỡ quan trọng, nhưng đã chuyển mạnh từ tư duy sản lượng sang tư duy giá trị. Xã đã xây dựng Đề án phát triển kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp giai đoạn 2025-2030, liên kết với Tập đoàn Quế Lâm phát triển nông nghiệp hữu cơ theo chuỗi. Các vùng lúa chất lượng cao, vùng rau, củ, quả hàng hóa, mô hình vườn hộ cho thu nhập khá được duy trì và mở rộng. Nuôi trồng, khai thác thủy sản phát triển theo hướng thâm canh, gắn với chế biến và xây dựng thương hiệu. Một số hợp tác xã, cơ sở sản xuất đã từng bước tham gia chuỗi liên kết, hướng tới các sản phẩm OCOP, tạo thêm sinh kế bền vững cho người dân ven biển. Cùng với đó, dịch vụ thương mại, tiểu thủ công nghiệp, du lịch trải nghiệm gắn với văn hóa làng quê, làng biển từng bước hình thành, mở ra hướng phát triển mới cho Thạch Lạc trong tương lai.
Song hành với phát triển kinh tế là những chuyển biến rõ nét trong đời sống văn hóa - xã hội. Hệ thống trường học, trạm y tế được đầu tư, nâng cấp; tỷ lệ hộ nghèo giảm còn khoảng 2,3%. Đời sống văn hóa - tinh thần của Nhân dân ngày càng phong phú; phong trào văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao phát triển rộng khắp, trong đó cả đội bóng đá nam và đội bóng đá nữ của xã đều xuất sắc giành Huy chương Vàng tại Đại hội Thể dục thể thao toàn tỉnh năm 2025, tạo dấu ấn đẹp về phong trào thể thao quần chúng ở cơ sở. Phong trào xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu lan tỏa sâu rộng; nhiều thôn đạt chuẩn và duy trì bền vững các tiêu chí về cảnh quan, môi trường, đời sống văn hóa. Những con đường làng rợp bóng cây xanh, hàng rào xanh được cắt tỉa gọn gàng, không gian “phố trong làng” ngày càng hiện rõ, phản ánh sự thay đổi trong nhận thức và nếp sống của người dân Thạch Lạc hôm nay.
Đằng sau những chuyển biến đó là vai trò xuyên suốt của công tác xây dựng Đảng. Sau sáp nhập, Đảng bộ xã Thạch Lạc được kiện toàn trên cơ sở kế thừa tinh thần đoàn kết, thống nhất của các tổ chức đảng trước đây. Cấp ủy xã xác định rõ: xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt, là “kim chỉ nam” cho mọi hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội. Việc sắp xếp, bố trí cán bộ được thực hiện thận trọng, hài hòa về cơ cấu, bảo đảm phát huy năng lực, sở trường của từng đồng chí, tạo sự đồng thuận cao trong đội ngũ.
Công tác giáo dục chính trị, tư tưởng được chú trọng, gắn với việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Sinh hoạt chi bộ từng bước được đổi mới theo hướng thiết thực, gắn với nhiệm vụ cụ thể của địa phương, cơ sở. Tinh thần nêu gương của cán bộ, đảng viên được đề cao, nhất là trong giải quyết công việc liên quan trực tiếp đến người dân. Qua đó, niềm tin của Nhân dân đối với tổ chức Đảng, chính quyền xã mới tiếp tục được củng cố, trở thành điểm tựa quan trọng cho quá trình phát triển.
Bước vào nhiệm kỳ 2025 - 2030, Đảng bộ xã Thạch Lạc xác định mục tiêu xây dựng địa phương phát triển toàn diện, bền vững, phấn đấu đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao. Các chỉ tiêu chủ yếu được đặt ra với quyết tâm cao: tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất bình quân đạt khoảng 8%/năm; thu nhập bình quân đầu người trên 70 triệu đồng; xây dựng thêm các khu dân cư nông thôn mới theo hướng thông minh; phát triển doanh nghiệp, hợp tác xã; nâng cao chất lượng giáo dục, y tế, đời sống văn hóa; giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội. Xa hơn, đến năm 2035, tầm nhìn 2045, Thạch Lạc phấn đấu trở thành điểm đến du lịch cộng đồng, du lịch biển, trung tâm sản xuất - chế biến thủy sản quy mô vùng.
Con đường phía trước còn nhiều khó khăn, thách thức, nhất là trong bối cảnh biến đổi khí hậu, thiên tai diễn biến phức tạp, nguồn lực đầu tư còn hạn chế. Nhưng từ thực tiễn Thạch Lạc hôm nay có thể thấy rõ một điều: khi công tác xây dựng Đảng được đặt đúng vị trí trung tâm, khi đội ngũ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, khi Nhân dân đồng lòng, tin tưởng, sự đoàn kết, đồng thuận trong Đảng và trong xã hội được khơi dậy và phát huy, thì mọi khó khăn đều có thể từng bước tháo gỡ.
Từ trầm tích văn hóa nghìn năm đến nhịp sống mới đang hình thành mỗi ngày, Thạch Lạc sau sáp nhập đang tiến những bước vững chắc trên hành trình phát triển. Trong vẻ bình yên, hồn hậu của vùng đất có sông, có biển, có đồng ấy, đang lặng lẽ kết tinh một khát vọng đổi mới và vươn lên mạnh mẽ - khát vọng biết neo mình vào chiều sâu quá khứ để mở lối cho tương lai.
N.T.A.L