Nghề thuyền thúng ở bãi ngang xã Đan Hải không chỉ là phương thức mưu sinh gần bờ lâu đời, mà còn là biểu trưng cho đức tính cần cù và sức sáng tạo của ngư dân địa phương. Về với biển bãi ngang, ta cảm nhận rõ vị mặn mòi của những giọt mồ hôi hòa trong gió biển. Giữa kỷ nguyên của những con tàu vỏ thép hiện đại, tại vùng biển Đan Hải vẫn hiện hữu những chiếc thuyền thúng mộc mạc, kiên cường trước sóng gió. Đây là phương tiện đặc trưng của ngư dân các thôn An Toàn Long, Tân Ninh Châu - nơi địa hình bãi ngang không có cầu cảng, chỉ có bờ cát dài luôn bị sóng vỗ.

Công việc chuẩn bị cho chuyến đi biển

Nhìn từ xa, những chiếc thúng nhỏ bé như vỏ trứng dập dềnh trên mặt nước nhưng thực tế lại vô cùng linh hoạt, dễ dàng xoay trở trong không gian hẹp. Không chỉ là phương tiện đánh bắt, thuyền thúng còn là “báu vật” mưu sinh của những con người gắn đời mình với biển. Cái vất vả bắt đầu từ khi mặt trời chưa kịp ló rạng. Ngư dân phải oằn mình đẩy thúng vượt qua những con sóng bạc đầu đang dồn dập xô bờ. Chỉ một chút sơ sẩy, con sóng dữ có thể hất văng hoặc lật úp chiếc thúng nhỏ bé bất cứ lúc nào. Nghề thúng bãi ngang thường được ví như “đi khơi trên cạn”, nhưng sự nhọc nhằn thì không hề nhỏ. Giữa biển nước mênh mông, người ngư dân đơn độc trên lòng thúng chật hẹp, vừa giữ thăng bằng trước sóng gió, vừa thoăn thoắt thả lưới, kéo lưới.

Các ngư dân đẩy thuyền thúng ra khơi

Dẫu là nghề truyền thống, nhưng nghề thúng bãi ngang đang đối mặt với nhiều trăn trở. Anh Hoàng Hải Dũng (thôn An Toàn Long), người có hơn 30 năm gắn bó với biển, chia sẻ: “Thanh niên bây giờ thường chọn học tiếp hoặc đi làm xa. Lao động bám biển chủ yếu là người trung tuổi và người lớn tuổi”. Trong cái khó ấy, sự bền bỉ của người dân Đan Hải càng được thể hiện rõ qua việc chung sức của các gia đình. Những người vợ tảo tần phụ giúp chồng đẩy thúng, gỡ lưới, mang cá ra chợ… đã trở thành hình ảnh quen thuộc của bãi ngang. Sự tiếp sức thầm lặng ấy giúp những đôi vai thêm vững vàng bám trụ với nghề.

Ngư dân kéo thuyền thúng lên bờ bằng chiếc máy tời tự chế chạy bằng động cơ xe máy cũ

Khi chuyến biển kết thúc, công việc lại càng nặng nhọc. Để đưa thúng lên bờ, họ phải dùng máy tời tự chế từ động cơ xe máy cũ hoặc gồng mình đẩy trên cát lún. Hình ảnh những đôi vai gầy gánh lưới nặng trĩu, đẫm nước biển và mồ hôi đã trở thành biểu tượng của sự cần lao nơi đây. Thúng lên bờ, cuộc mưu sinh vẫn chưa dừng lại. Những đôi bàn tay chai sần lại tỉ mẩn gỡ từng con cá, con tôm tít, con mực hay vài con ghẹ nhỏ. Lộc biển bãi ngang không nhiều, nhưng đủ chắt chiu nuôi lớn bao thế hệ người dân Đan Hải.

Thành quả sau chuyến đi biển của ngư dân

Vất vả là vậy, nên người ngư dân nâng niu chiếc thuyền thúng như một phần cơ thể mình. Mỗi khi máy hỏng, họ lại lụi cụi sửa chữa từng chi tiết ngay trên bãi cát để kịp cho chuyến biển sớm mai. Trên mỗi chiếc thúng, lá cờ đỏ sao vàng tung bay giữa nền trời xanh không chỉ là dấu hiệu nhận diện, là biểu tượng của chủ quyền, là niềm tin giúp họ vững tay chèo trước sóng gió.

Nghề thuyền thúng ở Đan Hải không chỉ là kế sinh nhai, mà còn là một nét văn hóa đặc trưng, một phần hồn của vùng bãi ngang. Đằng sau những mẻ hải sản tươi ngon là những gương mặt sạm nắng, những đôi bàn tay chai sần và nghị lực bền bỉ của người dân nơi đây.

Đậu Hà